Koszmar Izaak-a Newton-a

Dla praktyków Schadenfreude [1], widząc znanych i “high-profile” inwestorów, którzy stracili koszule zawsze jest zabawne i przyjemne.

Ale dla prawdziwego konesera, najlepszym wyrazem sztuki czerpania przyjemności jest kiedy “high-profile” inwestor identyfikuje bańkę spekulacyjną, możliwe nawet, że zrobił pieniądze, wychodząc w czasie – a następnie zostaje wciągnięty z powrotem aby stracić wszystko w rezultacie pęknięcia bańki spekulacyjnej.

Wczesnym przykładem jest przypadek Sir Isaac-a Newton-a i Kompanii Mórz Południowych “South Sea Company” [2], która została założona na początku 18 wieku z przyznanym monopolem do handlu z koloniami hiszpańskimi w “Nowym Świecie” w zamian za dług wojenny Anglii.

W 1720 rynku zapanowała niebywała histeria i szał, związany z akcjami Kompanii Mórz Południowych. Cała Kompania miała na zewnątrz fasadę zwykłej spółki handlowej, a w rzeczywistości było to wyrafinowane przedsięwzięcie, dzięki któremu zamierzano pozyskać mechanizm finansowania pożyczek rządowych poprzez spekulacyjną grę na wzroście kursu akcji. Ogólny dług rządowy w roku 1719 wynosił 50 mln funtów.

Najbardziej znany naukowiec w Wielkiej Brytanii nie był odporny na uroki finansowe “South Sea Company”, na początku roku 1720 korzystał z tych udziałów. Po spieniężeniu swojego udziału, przyglądał się z pewną emocjonalną perturbacją jak akcje spółki nadal rosły. Newton miał wielkie szczęście, aby zakupić “South Sea bankę” wcześnie. Zrobił naprawdę przyzwoitą inwestycję, potem patrzył jak jego wszyscy przyjaciele stali się obrzydliwie bogaci. Newton aby nadrobić stracony czas, wrócił i postanowił kupić (w części za pożyczone pieniądze) więcej akcji “South Sea Company” trzykrotną wartość jego pierwotnego udziału, lecz został złapany na spadku w konsekwencji stracił 20 tys £ (kwota, która w w roku 1720 wyniosła prawie wszystkie oszczędności jego życia). To skłoniło go podobno do stwierdzenia, że “jestem w stanie obliczyć ruch gwiazd, ale nie szaleństwo ludzi”.

W tym momencie przypomnijmy słowa Lord-a Overstone, “nie ma takiego ostrzeżenia na Ziemi, które by mogło uratować ludzi zdeterminowanych zostać nagle bogatymi”.

Sir Isaac najwyraźniej stracił tyle co stanowiłoby około 4 do 5 milionów dolarów w dzisiejszych czasach – praktycznie wszystkie (jeśli nie całkiem wszystkie) jego udziały w “South Sea Company”. Podczas gdy cierpiał straty z inwestycji, które były ogromne w porównaniu do jego całkowitego bogactwa, najwyraźniej nie skończył jako biedak.

Oczywiście, czy stracił nieco więcej (jak sugerują niektórzy) lub mniej, specjalnie niekoniecznie ma teraz największe znaczenie. To jest po prostu dobry przykład na to, jak ludzkie emocje mogą górować nad bardzo inteligentnym człowiekiem.

Wykres cen akcji “South Sea Company” przedstawiony poniżej wraz z emocjonalną podróżą Newton-a, od chciwości do zadowolenia, następnie od zawiści i zazdrości kończąc bardziej na rozpaczy.

Marc Farber, Jeremy Grantham, Sir Isaac Newton

Syndrom grupowego myślenia

Przykładem cierpienia ostatnich lat niech będzie historia bardzo inteligentnego, zarządzającego ogromnym funduszem menedżera Stanley-a Druckenmiller-a, który pracując dla George-a Soros-a w 1999 roku, utrzymywał znaczną krótką pozycję (krótka sprzedaż) w zasobach Internetu, uznając (słusznie), że jest znacznie zawyżona. Ale jak Nasdaq nadal szybował w szerokie niebieskie przestrzenie (podobnie do akcji “South Sea Company”), postanowił on pokryć krótką pozycję, następnie postanowił zając długą pozycję na rynku technologii. Mimo, że inwestycja trwała krótko, to nie zakończyła się dobrze. Trzy czwarte zasobów internetowych które kupił Druckenmiller doszło do zera. Reszta spadła od 90% do 99%.

Zarządzający funduszem inwestycyjnym menedżer Hugh Hendry prawie nigdy w trakcie swojej kariery do tej pory nie prezentował nieśmiałego wizerunku, więc jego niedawna “volte-face” przyniosła usprawiedliwioną publiczną uwagę. W swoim liście do inwestorów w grudniu 2013 napisał następująco:

“To jest to, czego najbardziej obawiam się dzisiaj: trwającej bessy (wierzący w spadek kursu giełdowego) i nie robiąc pieniędzy, żadnych pieniędzy, nawet kiedy banki centralne w przemyślanej, złej postawie i hojności, zalewają nas prysznicem pieniędzy. Gdy na rynkach trwają paraboliczne wzrosty, ludzie, którzy działają na rynku podążają za trendami ponieważ inwestorzy, którzy inwestują w wartość zostali usunięci. Byłem przygotowany by przegrywać z rynkiem dla radości związanej z satysfakcją, gdy rynkowy krach potwierdza, że miało się rację. Ale to może być kwestia trzech i pół roku. Nie mogę oglądać się w lustrze. Muszę odrzucić wszystko to, w co wierzyłem. Ten rynek ma sens tylko gdy patrzy się na niego przez pryzmat trendów. Nasza odporność na hojność “Fed” – była dość kosztowna do tej pory dla nas wszystkich. Kontynuacja tego oporu może skończyć się niewybaczalnie kosztownie”

Hendry podsumowuje swoją nową akceptację ryzyka krótko w słowach: “Obstawiaj długą pozycję. Prawie na wszystko”

Czy kapitulacja Hendry’ego siłom pieniężnym i emocjom podobna jest do tych, które spowodowały ponowne wejście na giełdę i zakup akcji “South Sea” przez Newton-a lub kapitulacji “Dotcom” Druckenmiller-a w obliczu histerii tłumu? Czas pokaże.

W świecie papierów wartościowych, podczas manii QE (kupować “prawie wszystko”) zamiast pchania się inwestorów do posiadania wczorajszych wygranych, najwyższą cnotą staje się odpowiednia wiedza a potem odwaga i doświadczona ręka.

“Kupować, gdy inni są w przygnębieniu i skorzy do sprzedaży, sprzedawać, gdy inni łapczywie kupują, to wymaga największego hartu ducha, ale płaci największy zysk i nagrodę” -Sir John Templeton.

Opracował: Sławomir Kowalczyk (styczeń 2014)

[1] http://pl.wikipedia.org/wiki/Schadenfreude

[2] http://pl.wikipedia.org/wiki/Kompania_M%C3%B3rz_Po%C5%82udniowych

 

Leave a Reply