Mikołaj Kopernik: porządek społeczny i rządy

http://www.mmlomza.pl/blog/kolank0/monetae-cudendae-ratio

Jedna z najczęściej cytowanych uwag Joha-a Maynard Keynes-a z jego “Ekonomicznych Konsekwencji Pokoju”, rozdział VI z roku 1919, (The Economic Consequences of the Peace) [1] zawiera oskarżenia polityki, którą realizuje System Rezerwy Federalnej oraz inne banki centralne przez ostatnie kilkanaście i więcej lat. Te zasady są w zwolnionym tempie, w opinii autora katalogiem politycznych, społecznych i kulturowych dysforii – niepokoju i ogólnego niezadowolenia.

Przytaczając Lenina zauważył, że najlepszym sposobem, aby zniszczyć system kapitalistyczny jest zrujnować walutę. Przez ciągły proces inflacji, rządy mogą skonfiskować w tajemnicy i niepostrzeżenie, ważną część bogactwa swoich obywateli. Tym sposobem nie tylko skonfiskować, ale skonfiskować arbitralnie, podczas gdy proces ten zubaża wielu, to rzeczywiście wzbogaca niektórych. Widok tego niepożądanego przegrupowania bogactwa uderza nie tylko na bezpieczeństwo, ale tez w ufność w sprawiedliwy istniejący podziału bogactwa. Tych, którym system przynosi nadzwyczajne korzyści poza ich oczekiwania i pragnienia, stają się “spekulantami”, są oni przedmiotem nienawiści -burżuazją, z kolei ci którym inflacja spowodowała zubożenie -”proletariatem”.

Kiedy inflacja postępuje i realna wartość waluty zmienia się gwałtownie z miesiąca na miesiąc, wszystkie stałe relacje między dłużnikami i wierzycielami, które stanowią fundament kapitalizmu, stają się więc całkowicie nieuporządkowane, prawie bez znaczenia, a proces bogacenia się degeneruje się do hazardu i loterii.

Nie ma subtelniejszego i pewnego sposobu obalenia istniejących podstaw społeczeństwa niż rozpusta pieniądza. Proces ten angażuje wszystkie ukryte siły prawa gospodarczego po stronie destrukcji i czyni to w sposób, który jeden człowiek na milion jest w stanie to zdiagnozować.

Prawie identyczne stwierdzenie zostało dokonane prawie cztery wieki przed Keynem przez słynnego uczonego i astronoma Mikołaja Kopernika.

Kopernik na zlecenia króla Zygmunta Starego około roku 1525 rozpoczął swoją pracę “Monetae cudendae ratio” (O sposobie bicia monety) słowami: “istnieją niezliczone dolegliwości, które zawsze powodują upadek królestw, księstw i republik, cztery (w mojej ocenie) są najważniejsze: niezadowolenie społeczne, wysoka śmiertelność, niepłodność gleby i upodlenie pieniądza”.

Pierwsze trzy zjawiska są tak oczywiste, że każdy dostrzega szkody, jakie powodują, lecz czwarte, które ma do czynienia z pieniędzmi jest zauważalne tylko przez bardzo spostrzegawczych ludzi, ponieważ nie wszystko odbywa się na raz za jednym zamachem, ale stopniowo obala rządy w ukryty i podstępny sposób.

Zbieżność między Keynesa [rozpusta pieniędzy] “angażuje wszystkie ukryte siły prawa gospodarczego po stronie zniszczenia i robi to w sposób, który jeden człowiek na milion jest w stanie zdiagnozować” i Kopernika [upodlenie monety] … jest zauważona przez zaledwie kilka osób bardzo spostrzegawczych ludzi, ponieważ nie wszystko odbywa się na raz za jednym zamachem, ale stopniowo obala rządy w ukryty i podstępny sposób” jest jednak uderzające.

Keynes, tak jak sam Kopernik był niezwykle wykształcony. To nie jest niemożliwe, że młody Keynes natknął się na pracę Kopernika, która w rzeczywistości została pierwszy raz opublikowana w roku 1816 pod zmienionym tytułem: “Dissertatio de optima monetae cudendae ratione” [2]

Keynes (którego myśli były głównie, choć nie wyłącznie przeciwne standardowi złota) był zafascynowany jednym z najwybitniejszych następców naukowych Kopernika, Sir Isaakiem Newtonem. W ostatniej pracy Newton, the Man [3], adresowanej do the Royal Society w Londynie, Keynes pisze [Newton] “posiadał w wyjątkowym stopniu niemal każdy rodzaj zdolności intelektualnych – prawnik, historyk , teolog, nie mniej niż matematyk, fizyk, astronom”… “-ten dziwny, duch, który był kuszony przez diabła, w czasie, gdy w tych murach było rozwiązywane tyle, wierzył, że mógł dotrzeć do wszystkich tajemnic Boga i Natury przez czystą siłę umysłu Kopernika i Fausta w jednym”.

Newton, osiągnął status kultu, zarówno za zasługi dla nauki, jak również strażnika mennicy [ang. Warden of the Mint], historycznie najwyższego urzędnika Królewskiej Mennicy w Wielkiej Brytanii -architekta współczesnego klasycznego standardu złota. Standard złota Newtona zaprojektowany na kopernikowskich zasadach ścisłej korelacji wobec wartości nominalnej i rzeczywistej, służyły światu bardzo dobrze prawie 200 lat. [4]

Co do, “Monetae cudendae ratio” Kopernika, zostało ono przetłumaczone na język angielski kilka razy, ale te tłumaczenia pozostały trudne do uzyskania dla studentów ekonomii. Dzieło pozostaje w większości własnością elity historyków. Skąpe i intrygujące referencje ograniczone są do krótkich artykułów, takich jak “Traktat o biciu monety i pogląd Kopernika na ekonomię” [5] Według Leszka Zygnera z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

W skrupulatnym i świeżym tłumaczeniu kopernikowskiego dzieła profesor Gerald Malsbary pisze ” MIKOŁAJ KOPERNIK, astronom uosabia nowoczesny naukowy ideał: objawia rewolucyjną nową, zweryfikowaną teorię naukową, która wstrząsa naszą konwencjonalną wyobraźnię. Kopernik spędził około dwudziestu lat pracy nad teorią ekonomiczną, poza Europą Wschodnią nie jest bardzo znana. Czy jego pogląd na sprawy polityki pieniądza jest rewolucyjny jak jego astronomia? Odpowiadam -tak!

Sławomir Kowalczyk, Michał Sobiecki (maj 2014)

[1] http://en.wikipedia.org/wiki/The_Economic_Consequences_of_the_Peace

[2] http://pl.wikipedia.org/wiki/Monetae_cudendae_ratio#cite_ref-1

[3] http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Extras/Keynes_Newton.html

[4] Andrei, Liviu C. (2011). Money and Market in the Economy of All Times: Another World History of Money and Pre-Money Based Economies. Xlibris Corporation. pp. 146–147.

[5] http://copernicus.torun.pl/en/science/economics/4/

Nota: pierwotnie praca ukazała się w Forbes. (Ralph Benko, grudzień 2013)

 

Leave a Reply