Ujemna stopa procentowa jest niebezpieczna

… Według Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) – tak zwany bank centralny banków centralnych (Bank przyjął formę spółki akcyjnej, w której udziałowcami są banki centralne [1]). BIS właśnie wydał raport badań [2] pytając się, czy wprowadzenie ujemnych stóp procentowych jest skutecznym środkiem w walce w zapobiegnięciu “fantomu” deflacji przez niektóre banki centralne i czy nie wpływa niekorzystnie na sektor finansowy i całą gospodarkę. Do tej pory banki w krajach ze stopami o wartościach ujemnych (Japonia, Szwecja, Dania, Szwajcaria i strefa euro), nie przeniosły negatywnych stóp do swoich deponentów i kredytobiorców detalicznych, więc zostały one w dużej mierze nieskuteczne w pobudzaniu wydatków i konsumpcji.

Gdy Bank Japonii niespodziewanie ogłosił, że przesuwa stopy na minusowe terytorium, wartość jena przestała wzrastać przez kilka dni, ale potem zaczęła ponownie rosnąć w ciągu kilku tygodni, w tym samym czasie japońskie rynki akcji i waluty były w rozsypce. Naukowcy BIS zauważają, że niektóre oprocentowania kredytów hipotecznych w Szwajcarii “przewrotnie wzrosły” kiedy stopy znalazły się na minusie.

Bardziej niepokojące dla badaczy BIS są potencjalne skutki negatywnych stóp procentowych, gdy stopy są przekazywane do kredytobiorców i deponentów banków detalicznych. Jak podsumowują naukowcy:

“Jeśli polityka ujemnych stop nie jest transmitowana do kredytów dla gospodarstw domowych i firm, w dużym stopniu traci rację bytu. Z drugiej strony, jeśli polityka ujemnych stóp jest przesyłana do oprocentowania kredytów dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, to będzie to miało negatywny efekt na rentowność banku, chyba że ujemne stopy są również nałożone na depozyty w ten sposób może zmniejszyć koszty pożyczającym ale niewątpliwie wpływa na stabilności detalicznej bazy depozytowej (mniej deponujących). W obu przypadkach, żywotność modelu biznesowego banków jako pośrednika finansowego może zostać zakwestionowana. … Nawet bardziej bezpośrednio, takie stawki mogą zniszczyć model biznesowy i osłabić ich rentowność i / lub rzetelność instytucji odpowiedzialnych za długoletnie zobowiązania, mamy tu na myśli towarzystwa ubezpieczeniowe i fundusze emerytalne”

Więc, jeśli banki po prostu nic nie zrobią i otrzymywać będą stopy depozytowe i pożyczkowe na plusie, ujemne stopy mają niewielki wpływ na gospodarkę. Jeśli banki zaczną przenosić negatywne stopy procentowe dalej co w efekcie sprowokuje dodatkowe koszty dla gospodarstw domowych i firm od pożyczonych pieniędzy, bardzo ucierpi wówczas rentowność banków, a także rentowność innych instytucji finansowych; ale jeśli banki chcąc obniżyć koszty, przeniosą obciążenie na deponentów oszczędności, którzy trzymają swoje pieniądze na kontach, spowodują tym masowy exodus depozytów.

Rzeczywiście, uniemożliwiając tym ostatnim ucieczkę z pieniędzmi jest uzasadniona coraz bardziej widoczna histeryczna wojna przeciw gotówce, Larry Summers (amerykański ekonomista i polityk) niedawno domagał się zakazu używania banknotów o wysokich nominałach, wartości ponad $ 50 lub 100 $, w Szwecji planuje się wycofanie nowych banknotów wprowadzonych w zeszłym roku w ciągu najbliższych pięciu lat [3].

Na szczęście – ku rozczarowaniu rządów i makroekonomistów – zwykli ludzie nie siedzą bezczynnie i nie czekają na wprowadzenie ujemnych stóp depozytowych i efektów nieuniknionej konsekwencji eksperymentu z “niekonwencjonalną” polityką pieniężną. Zaczęli uciekać się do wiernego starego sposobu użytkowania środków pieniężnych w celu zachowania ich własności i bogactwa [4]. W Szwajcarii, obieg banknotów o nominale 1000 franków, które są warte około 1005$, wzrósł o 17 procent w ubiegłym roku i obecnie stanowi 60 procent banknotów w obiegu. Japonia doświadczyła wzrostu rzędu 6,2 procent obiegu banknotów 10000-jen, który był największym rocznym wzrostem od roku 2002. Fakt, że ten nominał warty jest około 88$, wprawdzie są one niepraktyczne w codziennym użyciu, ale posiadanie ich służy jako konserwacja bogactwa. Niektóre sklepy poinformowały, że sprzedaż sejfów eksplodowała o 250 procent w ubiegłym miesiącu po tym jak Bank Japonii ogłosił implementację ujemnych stóp procentowych dla niektórych rezerw bankowych.

No cóż ujemne procenty …. ujemne skutki.

Opracował: Sławomir Kowalczyk, Michał Sobiecki (marzec 2016)

[1] https://pl.wikipedia.org/wiki/Bank_Rozrachunk%C3%B3w_Mi%C4%99dzynarodowych

[2] https://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qt1603e.htm

[3] http://www.zerohedge.com/news/2016-03-05/sweden-begins-5-year-countdown-until-it-eliminates-all-cash

[4] http://www.wsj.com/articles/the-new-cash-hoarders-1457049503

 

Leave a Reply